چاپ امنیتی چیست؟ چرا اهمیت دارد و کجا استفاده می شود؟
چه برای دولتها، بانکها، شرکتها یا مؤسسات آموزشی، چاپ امنیتی یک لایه حیاتی از حفاظت است که نمیتوان آن را نادیده گرفت. در این مطلب به چیستی، مزایا و کاربردهای چاپ امنیتی خواهیم پرداخت.
خطر جعل، کلاهبرداری و دستکاری در بازار جهانی امروز به سرعت در حال افزایش است. این مسئله چالش های قابل توجهی را در حفاظت از اسناد و محصولات، برای مشاغل و افراد ایجاد می کند.سازمانها در بخشهای مختلف برای محافظت از دادههای حساس، جلوگیری از جعل و اطمینان از صحت اسناد، به مواد چاپی ایمن متکی هستند.
چاپ امنیتی چیست؟
چاپ امنیتی (security printing) یک حوزه تخصصی در چاپ است که بر تولید اسنادی تمرکز دارد که حاوی ویژگیهای خاصی هستند و با جلوگیری از جعل یا کپی های غیرمجاز از یک سند، کلاهبرداری را کاهش میدهند. چاپ امنیتی را مانند یک پازل پیچیده تصور کنید که هر قطعه آن یک لایه محافظتی در برابر جعل کنندگان اضافه می کند. واترمارک، هولوگرام، نخ های امنیتی، میکروچاپ و شماره گذاری امنیتی تنها چند نمونه از تکنیک های پیچیده به کار رفته در این نوع از چاپ هستند.
در چاپ امنیتی، چاپگرهای با وضوح بالا، جوهرهای تخصصی و طرحهای پیچیده گرد هم میآیند تا اسنادی را خلق کنند که نه تنها از نظر بصری جذاب هستند، بلکه کپی کردن آنها نیز عملاً غیر ممکن است. با پیشرفت در فناوری، این حوزه از چاپ نه تنها ویژگیهای فیزیکی، بلکه عناصر دیجیتالی مانند کدهای QR رمزگذاری شده و برچسب های RFID را نیز در بر میگیرد و امنیت اسناد را بیشتر افزایش میدهد.
کاربردهای چاپ امنیتی
کاربردهای معمول security printing را میتوان روی اسکناسها، کارتهای شناسایی، گواهینامهها، گذرنامهها و محصولات با ارزش بالا یافت. ویژگیهای امنیتی قابل تعبیه بر روی این مواد، شامل واترمارک، میکروتکست، هولوگرام، چاپ UV و جوهرهای مخصوصی است که فقط در شرایط خاصی قابل مشاهده هستند. به طور کلی این حوزه از چاپ کاربردهای گسترده ای در حوزههای مختلف دارد، از جمله:
بسته بندی داروها : مهر و موم های ضد دستکاری، شماره سریال های منحصر به فرد و ویژگی های امنیتی پنهان در بسته بندی دارو گنجانده میشوند تا اصالت و ایمنی داروها را تضمین کرده و بیماران را از داروهای تقلبی مضر محافظت کنند.
اسناد دولتی: اسناد دولتی مانند گذرنامه، کارت شناسایی و گواهی تولد نیاز به حداکثر امنیت برای جلوگیری از تکثیر غیر مجاز دارند. چاپ امنیتی تضمین میکند که این اسناد به ویژگیهایی مانند واترمارک، هولوگرام و میکروتکست مجهز شده اند و جعل آنها را تقریباً غیر ممکن می نماید.
ابزارهای مالی: پول نقد، چک و گواهی سهام به دلیل ارزش مالیشان، اهداف اصلی جاعلان هستند. چاپ امنیتی شامل تعبیه طرح های پیچیده، جوهرهای تخصصی و نخ های امنیتی در این ابزارها می شود که از تلاش های جعل جلوگیری کرده و اعتماد به سیستم های مالی را حفظ می کند.
بستهبندی ایمن: مهر و موم های ضد دستکاری و نوارهای امنیتی برای اطمینان از سلامت بسته ها در حین حمل و نقل ضروری هستند. چاپ امنیتی با گنجاندن شناسه های منحصر به فرد و ویژگی های امنیتی آشکار یا پنهان، یک لایه حفاظتی اضافی ایجاد می کند و به مصرف کنندگان اطمینان می دهد که محصولاتشان اصل و بدون دستکاری هستند.
برچسب های احراز هویت محصول: برندها برای محافظت از محصولات خود در برابر جعل، به چاپ امنیتی متکی می باشند. برچسب های احراز هویت با عناصر هولوگرافیک، شماره سریال های منحصر به فرد و ویژگی های پنهان به مصرف کنندگان کمک می کنند تا اصالت خریدهای خود را تأیید کنند و از اعتبار برند و اعتماد مصرف کننده محافظت نمایند.
بلیطها و کوپنها: بلیط ها، کوپن ها و واچرهای رویداد اغلب حاوی ویژگی های امنیتی برای جلوگیری از کپی برداری غیر مجاز و کلاهبرداری هستند. تکنیک های این نوع از چاپ مانند میکروتکست، چاپ UV و شماره گذاری امنیتی، این اقلام را در برابر جعل مقاوم می کنند.
کاغذ سند ضد جعل
یکی از مراحل مهم در چاپ اوراق امنیتی، تعیین کاغذ واترمارک است که مربوط به متریال سند می باشد استفاده از کاغذ واترمارک انحصاری دولتی است. در حال حاضر در اسناد و اوراق از دو نوع واترمارک استفاده می شود:
- واترمارک مولد (MOULD) قالبی که جلوه خاکستری دارد
- دندی رول (DANDYROLL) که اثر سفید یا سیاه رنگ دارد
همچنین استفاده از فیبرهای نوری است در خمیره کاغذ عنصر بسیار مهم دیگری است برخی شرکتها نیز در محصولات امنیتی خود به کار میبرد.
فیبرهای نوری در اسناد ضد جعل به دو دسته تقسیم میشوند:
- دسته اول با چشم غیرمسلح (مریی)
- دسته دوم با چشم مسلح (نامریی) و با استفاده از نور ماورای بنفش دیده میشوند و…
طراحی ضد جعل
طراحی امنیتی توسط نرم افزارهای ویژه انجام می شود. نرم افزار طراحی امنیتی، برنامه است که برای طراحی اسناد امنیتی و اوراق بهاردار، مانند اسکناس، چکهای بانکی، کالابرگ، بن، بلیت، اوراق مشارکت، کارت اعتباری، اسناد مالکیت، گواهی نامه رانندگی اسناد شناسایی (شناسنامه، گذرنامه، کارت شناسایی هوشمند و ….) استفاده می شود.
تفاوت نرم افزار امنیتی با سایر نرم افزارهای گرافیکی در آن است که در این برنامه ها امکان ایجاد مولفه ها و ویژگی های امنیتی و ضد جعل وجود دارد که در سایر اپلیکیشن ها موجود نیست و تولید آنها نیز انحصاری و در اختیاری چند شرکت بزرگ صنعت چاپ امنیتی است.
طراحی امنیتی
برخی مولفه های ضد جعل نرم افزارهای طراحی امنیتی:
- Guilloche ؛ گیلوش : ایجاد خطوط و نقوش هندسی منظم و غیرمنظم در اسناد؛
- Art screen؛ آرت اسکرین : ایجاد یک تصویر از حروف و تصاویر ریز دیگر؛
- Latent Image ؛ تصویر مخفی : درج حروف به صورت مخفی در نقوش و یا یک تصویر؛
- Rainbow ؛ رنگین کمان : ایجاد یک طرح با دو یا چند رنگ بودن شکستگی و جدا شدن خطوط از یکدیگر در طرح؛
- Micro text ؛ ریز نوشته : درج مطالب بسیار ریز قابل رویت با ذره بین؛
- Relief ؛ برجسته : ایجاد نقوش و یا حروف به صورت برجسته ؛
- Anti copy ؛ ضد کپی : ایجاد تصویر مخفی در تصویر دیگر که در اثر کپی، تصویر اصلی تغییر یابد.
- Finger print ؛ اثر انگشت : ایجاد شکل هندسی غیر هندسی غیر منظم که پیاده سازی آن فقط یک بار توسط نرم افزار انجام می گیرد.
- و….
گفتنی است نحوه استفاده از مولفه های امنیتی اوراق، به میزان امنیتی بودن سند یا میزان ارزش برگه بهادار بستگی دارد.
چاپ ضد جعل
فاکتورهای امنیتی در بخش چاپ، با استفاده از مرکبهای خاص و امنیتی، ایجاد یا با شیوه چاپی و تکنیک خاصی و یا با هر دو روش پدید میآیند.
مرکب مغناطیسی یک نمونه از این مولفه ها است که بیشتر برای دسته چکها و چاپ اطلاعات متغیر مورد استفاده قرار میگیرد. اطلاعاتی که با مرکبهای مغناطیسی چاپ میشود به نام MICR قابل بازخوانی برای ماشین (Reader) هستند، به طور مثال زمانی که چکی در بانک پرداخت میشود، تحویلدار بانکی دیگر نیازی به وارد کردن اطلاعات به صورت دستی به کامپیوتر ندارد و با یک دستگاه Reader به راحتی میتواند کدها را بخواند.
علاوه بر این اگر چکی جعلی باشد در این مرحله قابل شناسایی است. از این رو استفاده از مرکبهای مغناطیسی را میتوان جزو فاکتورهای امنیتی به حساب آورد.
مرکبهای فسفری نوعی دیگر از مرکبهای امنیتی هستند که زیر نور یووی تغییر رنگ داده و شبرنگ میشوند. مرکب فسفری اگر اسکن شود، تیرهتر میشود. با این وجود این نوع مرکب از درجه امنیت پایینی برخوردار است. این در حالی است که مرکبهایی که تنها زیر نور ماورای بنفش و یا مادون قرمز تغییر رنگ یافته دیده میشوند، ضریب امنیت بیشتری دارند.
با توجه به نوع مرکب مورد استفاده و ویژگیهای سند از چاپ افست معمولی و یا خشک استفاده میشود، شاخصهایی که دارای ضخامت بیشتری باشند به روش سیلکاسکرین و با مرکبهای خاص امنیتی چاپ میشوند.
مزایای چاپ امنیتی
چاپ امنیتی مزایای بسیاری دارد که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره نمود:
جلوگیری از تقلب و جعل با راهکارهای چاپ امنیتی
استفاده از security printing تضمین میکند که داده های حساس به دست افراد نادرست نمی افتند. به عنوان مثال، این داده ها می تواند شامل داده های موجود در پرونده های بیمار، اطلاعات مالی یا داده های تحقیقات پزشکی باشد. خدمات چاپ امنیتی طیف وسیعی از گزینه ها را برای معتبر کردن اسناد و جلوگیری از جعل و تقلب ارائه می دهد. به این ترتیب می تواند موجب عدم دسترسی شخص ثالث به اطلاعاتی که نباید در اختیار بگیرد، شود.
چاپ امنیتی و محافظت از روابط با مشتری
استفاده از چاپ امنیتی به مشتریان نشان می دهد که شما برای امنیت داده های آنها ارزش قائل هستید و اقداماتی را برای اطمینان از حفظ این امر انجام می دهید. این مسئله می تواند به ایجاد و پرورش روابط قوی با مخاطبان هدف شما در درازمدت کمک نمایند.
تضمین امنیت رویدادها با چاپ امنیتی
بلیت فروشی برای رویدادها بسیار مهم است و تضمین امنیت در طول این فرآیند حیاتی می باشد. چه صنعت موسیقی باشد و چه ورزش، اطمینان از اینکه فقط مشتریان قانونی می توانند به رویداد دسترسی داشته باشند، کلیدی است. بلیت های تقلبی می توانند مشکلات بزرگی از نظر ازدحام جمعیت و اختلال در برگزاری مراسم ایجاد کنند. بهترین راه برای جلوگیری از این امر، استفاده از چاپ امنیتی برای ایجاد بلیت هایی است که قابل کپی کردن نیستند.
سخن پایانی
در جهانی که با تهدید جعل مواجه است، چاپ امنیتی به عنوان چراغ امیدی پدیدار می شود که اسناد را با اعتماد و اصالت به مخاطبان می شناساند. قابل ذکر است که فرآیند security printing با روش های چاپ سنتی متفاوت می باشد. همچنین برای تولید این اسناد به افراد متخصص در حوزه چاپ مواد ایمن، فناوری نوآورانه و مجوزهای صنعتی نیاز است