با انواع کاغذ و کاربردهای آن بیشتر آشنا شوید

کاغذ یکی از نیازهای اولیه بشر برای ثبت وقایع بوده که در ابتدا با نوع پاپیروس به وجود آمد و بعدها نوع دیگر کاغذهایی که امروزه هم کاربرد دارند، در حدود 2 هزار سال قبل در سرزمین چین اختراع شد. امروزه هم انواع مختلفی از کاغذ وجود دارد که هر کدام کاربرد و خاصیت ویژه ای دارند. یکی برای زیراکس و کپی مناسب است، یکی برای چاپ، یکی برای روزنامه و مطبوعات، یکی برای کتاب های آنتیک و قدیمی، یکی دیگر برای چاپ پوستر کاغذ مناسبی است و خلاصه انواع کاغذ و جوهرهای چاپ لیبل کشف شد که هر کدام ابعاد و سایز متفاوتی دارند. به طور کلی در ایران و جهان ابعاد کاغذ متفاوت است و اندازه های کوچک، متوسط و بزرگ تقسیم می‌شود. در ادامه با انواع کاغذ از نظر جنس و گرماژ و کاربردهای آنبیشتر اشنا می‌شویم.

تاریخچه پیدایش کاغذ

قبل از اینکه انواع کاغذ را بررسی کنیم بهتر است یک تعریف از این مفهوم داشته باشیم. همه ما هنگام خواندن و نوشتن با کاغذ سروکار داشته‌ایم. بنابراین از لحاظ ماهیتی می‌دانیم کاغذ چیست اما بد نیست بدانیم کاغذها از خمیر چوب درختان تیز برگ در یک فرآیند چند مرحله‌ای ساخته می‌شوند و بر حسب کیفیتشان، شدت گرماژ و عواملی از این دست به انواع مختلف تقسیم می‌شوند.

دانش ساخت کاغذ امروزی هم توسط مسلمانان در ۷۰۰ م کشف شد. با رشد چاپ در صنعت، کاغذها هم بر حسب نیاز و کاربردشان به گونه های مختلفی تقسیم شدند که هر کدام ویژگی ها و خصوصیات خاص خودشان را دارند.

انواع کاغذ بر حسب گرماژ

گرماژ همان نسبتی است که وزن کاغذ بر اساس گرم دارد و در اندازه یک متر مربع از روی کاغذ را پوشش می‌دهد. مثلا اگر بگوییم گرماژ یک کاغذ ۶۰ گرم است به معنای این است که وزن یک متر از کاغذ، ۶۰ گرم است. کاغذهایی که برای نوشتن هستند، وزن‌های مختلفی دارند که از ۷۰ گرم تا ۳۰۰ گرم متغیر است و هر کدام از این اوزان، یک کاربرد دارد. وزن ۷۰ گرم، مناسب چاپ کتاب های مختلف است و یا در پرینتر، ساخت سند و یا دفتر کاربرد دارد. کاغذ ۸۰ گرمی بیشترین استفاده را در چاپ کتاب دارد. کاغذ ۹۰ گرمی برای کتاب های رنگی یا سندهایی مناسب است که باید باکیفیت باشند. همچنین در بروشورها هم استفاده می‌شود. کاغذهای ۱۰۰ گرمی در بروشورهایی استفاده می‌شود که چند لایه هستند و کیفیت قابل توجهی دارند.

کاغذ گلاسه ۱۱۵ گرمی برای بروشورهایی با ضخامت کم مناسب هستند و کاغذهایی با همین جنس اما وزن ۱۳۵ گرمی مناسب دفترچه‌های معرفی به همراه طراحی‌های کم نظیر هستند. نوع ۱۵۰ گرمی این کاغذها هم برای پوستر، پاکت‌هایی که جنبه تبلیغاتی دارند، بروشورهای معرفی و مواردی از این دست کاربرد دارند و در نهایت مقوای گلاسه است که حجم ۲۰۰، ۲۵۰ و ۳۰۰ گرمی آن برای کاربردهایی مثل جلد کردن کتاب، باکس‌بندی و دفترچه‌های معرفی دولتی دارد. اما این مدل‌ها بر اساس نوع گرماژ بود. کاغذها بر اساس جنس و کاربرد هم دسته بندی می‌شوند. مثلا ممکن است شما با کاغذ اشتنباخ یا کاغذ کالک آشنا نباشید؛ یا درباره جنس مناسب برای چاپ پوستر اطلاعات کافی نداشته باشید. در این صورت، باید با انواع کاغذ از جنبه جنس آن آشنا شوید.

کاربرد کاغذها بر اساس جنس

تفاوت در گرماژ کاغذها باعث تفاوت در وزن هم می‌شود پس طبیعی است که کاربرد کاغذها با هم متفاوت باشد. برخی از آن‌ها در تقویم، سالنامه کاربرد دارند برخی برای دفترهای مشق مدارس و برخی دیگر برای روزنامه و مطبوعات مناسب هستند. ترکیب و جنس کاغذ است که کاربرد آن را معلوم می‌کند. از همین جهت می‌توان کاغذها را بر اساس کاربردشان به انواع زیر تقسیم کرد:

کاغذ مقوایی

کاغذ مقوایی از لحاظ ساختار مانند مقوا است اما خود آن نیست. در واقع یک لایه مقوایی روی کاغذ است که این نوع کاغذ را مقاوم می‌کند و برای جلد کردن کتاب‌ها یا اظهارنامه‌ها و یا کارت های پستال استفاده می‌شود. دلیل استفاده از این نوع کاغذ هم قدرت بالا در برابر خراش، پارگی و مواردی از این دست است.

 

کاغذ مطبوعاتی و روزنامه‌ای

خوبی این مدل کاغذها این است که قیمت مناسبی دارد و از طرفی امکان نفوذ جوهر در آن بالاست از این جهت باعث تسهیل در امر چاپ می‌شود. باتوجه به نیاز هر روز روزنامه‌ها به چاپ، این مدل کاغذ به صرفه بوده و از طرفی، بو و رطوبت را هم منتقل نمی‌کند. بنابراین یک انتخاب مناسب برای فعالان عرصه روزنامه است.

کاغذ تحریر

امکان چاپ محتوا بر روی طرف کاغذ مهم‌ترین ویژگی کاغذ تحریر است به طوری که مرکب به طرف دیگر آن وارد نمی‌شود. از کاربردهای این کاغذ می‌توان به سربرگ‌های اداری، کتاب‌های موضوعی مختلف و یا تراکت‌های تبلیغاتی اشاره کرد همچنین با توجه به استحکام بالا در برابر پارگی، تنوع رنگی و قیمت مناسب یک انتخاب خوب برای نگارش است.

کاغذ کتانی

اگر پاکت‌ها، کارت‌های ویزیت یا سربرگ‌های برخی ادارات را دیده باشید از کاغذی با این جنس استفاده می‌کنند که هم محکم است و هم حالت جالب و جذابی دارد که باعث جلب توجه نظر مخاطبانشان می‌شود.

کاغذ گلاسه

از خصوصیت این کاغذ، صاف بودن آن است. یعنی یکدست و هموار است که در بافت های خود، جوهر را به میزان یکسان می‌گیرد و گرماژ متفاوتی دارد. کاغذهایی با گرماژ بالا، ضخامت بیشتری هم دارند و ضخامت بیشتر کاغذ هم باعث چاپ بهتر محتوا می‌شود. کاغذ گلاسه کاربردهای دیگری مثل چاپ کیف ساک دستی، تقویم های پهن و ضخیم، دفترچه معرفی های مختلف و… هم دارد.

کاغذ کارتریج

خوبی کاغذهای کارتریج حجم و ضخامت استاندارد است که باعث جلوگیری از کج شدن یا انعطاف بیش از حد کاغذ به هنگام چاپ می‌شود. کارتریج اصولا در چاپگرهایی مورد استفاده قرار می‌گیرد که افشانه جوهری دارند یا با لیزر کار می‌کنند. کیفیت بالای چاپ و سطح بالای نور و روشنایی هم از مزایای این کاغذ است.

کاغذ پالت

کاغذ پالت که به کاغذ کرافت هم شناخته می‌شود انواع مختلفی دارد. این نوع کاغذها مقاومت جالبی دارند در حدی که برای کیف‌های دستی یا جعبه های لمینتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. همین ویژگی است که این کاغذ را با انواع دیگر این محصول متمایز کرده است.

کاغذ مکانیکی

باتوجه به اینکه برای تولید این نوع کاغذ از فشار مکانیکی استفاده می‌شود، به این نام مشهور شده است. کاغذ مکانیکی با جمع‌آوری الیاف از درختان و تبدیل به خمیر شدن شروع شده و و بعد از آن با فشار مکانیکی الیاف متراکم، یک ورق کاغذ ایجاد می‌شود که از استحکام  خوبی برخوردار است. کاغذ جعبه‌ها، کارتن‌های محصولات مختلف نمونه‌هایی از همین نوع کاغذ است.

 

 

کاغذ کاربن لس

این نوع به کاغذ خودکپی هم معروف است و  تقریبا همه ما با آن آشنا هستیم که در دستگاه های کپی استفاده می‌شود. کاغذ کاربن‌لس وزن و اندازه مناسبی دارد و در هنگام چاپ نه خم می‌شود نه کش می‌آید همچنین یکی از کاربردی‌ترین انواع کاغذی است که همه ما در طول فعالیت‌های اداری، خانگی یا اطلاعاتی خودمان استفاده می‌کنیم. قیمت مناسب و چاپ باکیفیت، عدم سستی در برابر عوارض کاغذها مثل پارگی سریع و… از مزایای این نوع کاغذ است.

کاغذ پلاستیکی

کاغد پلاستیکی همانطور که از نامش پیداست، از ماده‌های پلاستیکی به وجود آمده است. مواد تشکیل دهنده آن فیبرهای سلولزی و پلیمرهای پلاستیکی هستند. کارتن‌ها، بسته‌بندی‌های محافظ در برابر مایعات، کاغذهای چاپی تراکتی و لیبل‌ها نمونه‌هایی از این نوع کاغذ هستند که جنبه تبلیغی آن را هم پوشش می‌دهند. از خصوصیات این نوع کاغذ به جلوگیری از قطع بی رویه درختان برای چاپ کاغذ می‌توان اشاره کرد که مزیت منحصر به فردی است.